Tin tức và Thông tin
TRUNG TÂM TIN TỨC
【Doanh nhân Trung Quốc】Tống Chí Bình – “Người điều hành hiệu quả”: Bí kíp và bảo bối trong quản trị doanh nghiệp
Thể loại:
Sự quan tâm của truyền thông
Ngày phát hành:
2024-10-31
Thời gian: Ngày 30 tháng 10 năm 2024 Nguồn: Doanh nhân Trung Quốc

Chủ tịch Hiệp hội Các Công ty Niêm yết Trung Quốc, Chuyên gia Cấp cao của Hội Nghiên cứu Cải cách và Phát triển Doanh nghiệp Trung Quốc, Tống Chí Bình
Tác giả: Diêu Hòa Bình
Nguồn: Hội đọc sách của Tổng giám đốc
Vào dịp trước kỳ nghỉ Trung thu năm 2024, tôi đã nhận được cuốn sách mới nhất của thầy Tống Chí Bình mang tên “Người điều hành hiệu quả”. Tác phẩm mới tiếp nối phong cách thiết kế quen thuộc của thầy: giản lược, phóng khoáng, đầy chất lượng; khi đọc nội dung, người đọc cảm thấy như được khai sáng, tràn đầy hứng khởi và phấn chấn.
Sách hay là sản phẩm được trau chuốt bằng cả tâm huyết. Thầy Tống Chí Bình từ việc đề xuất “Lãnh đạo doanh nghiệp vừa phải coi trọng việc quản lý lẫn kinh doanh, đồng thời phải chú trọng trở thành một nhà điều hành hiệu quả.” Quan điểm này đã trải qua 6 năm 5 tháng mới được xuất bản thành sách. Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn trong quản trị doanh nghiệp suốt 40 năm của mình, cùng với những quan sát và suy ngẫm về hàng trăm doanh nghiệp trong những năm gần đây, thầy Tống đã đề xuất khái niệm và hệ thống logic của “nhà điều hành hiệu quả”, đồng thời đúc kết 5 nhiệm vụ, 10 năng lực chủ chốt và 16 nguyên tắc cơ bản của một nhà điều hành hiệu quả. Đối với các doanh nhân, nhà khởi nghiệp và nhà quản lý trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế, những nội dung này chính là bí kíp vô cùng quý giá, giúp thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển bền vững của doanh nghiệp.
“Kinh doanh là làm những việc đúng đắn, quản lý là làm những việc một cách đúng đắn. Kinh doanh là hướng mắt ra bên ngoài, là mở rộng nguồn thu, là kiếm nhiều tiền hơn, là khai thác ‘ba thùng nước’ từ thị trường; còn quản lý là hướng mắt vào bên trong, là tiết kiệm chi tiêu, là chi ít tiền hơn, là dù chỉ còn chiếc khăn khô cũng phải vắt ra ‘ba giọt nước’.”
“Doanh nghiệp không thể bù đắp cho sự thiếu sót trong hoạt động kinh doanh bằng việc quản lý quá mức, cũng không thể thay thế sự lơ là trong kinh doanh bằng sự cần mẫn trong quản lý.”
“Chúng ta hãy tập trung làm tốt phần việc của riêng mình, còn chuyện ngước nhìn bầu trời sao thì cứ để các nhà thiên văn học lo. Nhiệm vụ của doanh nhân là đổi mới và tạo ra của cải; sự đổi mới phải hiệu quả, có mục tiêu rõ ràng và đồng thời phải biết cách phòng ngừa rủi ro.”
“Làm doanh nghiệp là một công việc gian khổ, là một sự nghiệp đòi hỏi sự bền bỉ và nỗ lực lâu dài… Tinh thần doanh nhân chính là ba yếu tố: đổi mới, kiên định và trách nhiệm; trong đó, sự kiên định mới là điều khó nhất.”
Thầy Tống Chí Bình đã hết lòng chia sẻ với xã hội và cộng đồng doanh nghiệp những bí quyết và phương pháp thực tiễn trong quản trị kinh doanh của mình; nhiều quan niệm được trình bày trong cuốn sách thường khiến tôi cảm thấy như được hưởng luồng gió xuân mát lành, như gặp được tri âm, tạo nên sự đồng điệu sâu sắc trong tâm hồn.
Giáo sư Tống Chí Bình là một doanh nhân, nhà tư tưởng và bậc thầy quản trị đầy tâm huyết, có tầm nhìn rộng, sức hút mãnh liệt và bản lĩnh dũng cảm; ông sở hữu trí tuệ xuất chúng, năng lực vượt trội và những thành tích kinh doanh ấn tượng trong công tác điều hành, quản lý. Trong suốt 40 năm miệt mài cống hiến cho doanh nghiệp, ông đã lần lượt đưa hai tập đoàn – China National Building Material và Sinopharm – lọt vào danh sách Fortune Global 500. Ông cũng đã xuất bản hơn 20 cuốn sách, từng đoạt Giải Vàng Quản trị Doanh nghiệp của Yuan Baohua, đồng thời vinh dự nhận Giải Thành tựu Trọn đời dành cho CEO của tạp chí Fortune và Giải Vinh dự Trọn đời về Cải cách và Phát triển Doanh nghiệp Trung Quốc.
Tôi là một học giả giỏi, đã chủ trì công tác quản lý điều hành doanh nghiệp trong hơn 30 năm; ngoài công việc, tôi không có nhiều sở thích riêng, mà niềm đam mê lớn nhất của tôi chính là đọc sách và học tập—tôi đã đọc qua không ít cuốn sách về quản trị doanh nghiệp trong và ngoài nước, từ cổ chí kim. Kể từ năm 2011 đến nay, tôi đã đọc hơn mười đầu sách của thầy Tống; các tác phẩm như “Phương lược kinh doanh”, “Những huyền thoại về doanh nghiệp”, “Quan điểm của tôi về doanh nghiệp”, “Quản trị tam tinh” và “Đạo vấn quản lý” của thầy, tôi đều đã nghiền ngẫm, nghiên cứu đi nghiên cứu lại nhiều lần. Tôi cảm nhận sâu sắc rằng những tác phẩm của thầy Tống thực sự “vượt trội cả về tầm cao lẫn chiều sâu”. Từ các tác phẩm kinh điển về quản trị doanh nghiệp, chúng ta có thể khám phá cội nguồn và nắm bắt những chi tiết tinh tế; đồng thời, những nguyên lý này cũng được đúc kết từ thực tiễn vận hành và áp dụng trong doanh nghiệp, vì vậy mang tính ứng dụng rộng rãi và phù hợp với nhiều tình huống.
Các tác phẩm của thầy Tống đã ảnh hưởng sâu sắc đến tôi; thông qua đó, tôi đã tiếp thu được những kiến thức và kinh nghiệm quý báu, từ đó góp phần rất lớn vào việc nâng cao năng lực và trình độ quản trị doanh nghiệp. Nhờ có chiến lược và triết lý kinh doanh đúng đắn, Công ty Anli đã không ngừng lớn mạnh trong môi trường cạnh tranh khốc liệt: từ nhỏ đến lớn, từ yếu đến mạnh, vươn lên trở thành một công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thâm Quyến, đồng thời được Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Nhà nước công nhận là “Doanh nghiệp điển hình – Nhà vô địch chuyên ngành của ngành sản xuất toàn quốc”, “Doanh nghiệp công nghệ cao trọng điểm quốc gia”, “Trung tâm Công nghệ Doanh nghiệp Quốc gia” và “Doanh nghiệp điển hình về đổi mới công nghệ cấp quốc gia”, đồng thời khẳng định vị thế là thương hiệu hàng đầu trong ngành vật liệu tổng hợp polyurethane trên phạm vi toàn cầu.

“Nhà điều hành hiệu quả” là một cuốn sách hay, luôn mới mẻ mỗi khi đọc lại và mang lại cho người đọc những lợi ích vô cùng to lớn. Với góc nhìn độc đáo và tầm nhìn sâu sắc của mình, thầy Tống đã thổi một sức sống tươi mới vào hoạt động quản trị doanh nghiệp, đồng thời vén mở cho chúng ta những đặc trưng cốt lõi của một nhà điều hành hiệu quả cũng như con đường dẫn đến thành công. Toàn bộ cuốn sách được xây dựng với tư duy chặt chẽ, quan điểm rõ ràng, đi kèm nhiều ví dụ thực tiễn phong phú; lý luận được trình bày thông qua các tình huống cụ thể, vừa sâu sắc lại vừa dễ hiểu, dễ tiếp thu, vừa có chiều cao về mặt lý thuyết, vừa có chiều sâu trong thực tiễn, lại vừa mang tính hệ thống vững chắc—vừa dễ đọc, vừa dễ áp dụng. Từng dòng chữ trong cuốn sách đều tràn đầy trí tuệ, đồng thời bộc lộ một cách sâu sắc sự am hiểu của thầy Tống về quản trị doanh nghiệp; đây thực sự là một bộ cẩm nang hướng dẫn mang tính ứng dụng cao, “dễ hiểu, dễ học, dễ nhớ và dễ vận dụng”. Nhiều người đánh giá rằng cuốn sách này chính là một sáng tạo lý luận trọng đại của thầy Tống, và tôi hoàn toàn đồng ý với nhận định đó.
Giáo sư Tống đã kết hợp nhuần nhuyễn những kiến thức lý luận nặng nề, khó hiểu với các câu chuyện doanh nghiệp sống động, giàu tính nhân văn, đồng thời khơi dậy tư duy phóng khoáng, liên tục thắp sáng những tia sáng ý tưởng trong lòng độc giả. Đôi khi chúng ta như dạo bước qua hành lang lịch sử của các lý thuyết quản trị kinh điển—từ Taylor, Drucker, Michael Porter, Joseph Schumpeter, Peter Senge đến Collins—; đôi khi lại trực tiếp cảm nhận những trường hợp thực tiễn sinh động như “nghĩ về chiến lược khi bụng đói”, “vượt qua thời khắc đen tối nhất”, “chia ba thiên hạ”, “ba đĩa thịt bò”, “nhà vô địch ẩn mình” hay “quốc gia cùng tiến”; và đôi khi lại đắm chìm trong sự giao thoa giữa những tư tưởng, quan niệm mới mẻ, từ đó tìm ra những điểm kết nối thực tiễn cho sự phát triển của doanh nghiệp thông qua các triết lý đặc sắc như lựa chọn chiến lược, đổi mới hiệu quả, cơ chế chia sẻ, cạnh tranh–hợp tác trên thị trường, cũng như vai trò quyết định của văn hóa trong việc định hình cục diện. Đặc biệt, khi trình bày các quan điểm và kết luận trong cuốn sách, Giáo sư Tống đã thể hiện chúng dưới dạng “số hóa”, với hàng loạt câu nói nổi bật, mỗi lời đều như hạt ngọc quý, dễ học, dễ nhớ, dễ lĩnh hội và nắm vững. Chẳng hạn:
Để trở thành một nhà điều hành hiệu quả, cần nắm vững “năm nhiệm vụ trọng yếu, mười năng lực then chốt và mười sáu nguyên tắc thông thường”:
Năm nhiệm vụ chính: Lựa chọn đúng đắn, đổi mới hiệu quả, tích hợp nguồn lực, tạo giá trị và thiết lập cơ chế chia sẻ.
Mười năng lực hàng đầu: Thứ nhất, cần chuyển trọng tâm công việc của bản thân sang khía cạnh điều hành kinh doanh, đồng thời thật sự giao bớt các nhiệm vụ quản lý xuống cho cấp dưới. Thứ hai, phải biết cân nhắc một cách tổng thể các mục tiêu của doanh nghiệp. Thứ ba, bồi dưỡng tư duy chiến lược của mình, tập trung phần lớn tâm huyết vào việc lựa chọn đúng đắn. Thứ tư, tăng cường ý thức đổi mới có hiệu quả và tinh thần cải cách. Thứ năm, học cách tích hợp nguồn lực, liên kết với các đối tác cùng ngành để giảm thiểu cạnh tranh không lành mạnh, từ đó đạt được hiệu quả cao hơn. Thứ sáu, học cách nhìn ra bên ngoài, kết hợp giữa hoạt động thị trường bên ngoài và vận hành nhà máy bên trong, nhằm đạt được sự cân bằng hiệu quả. Thứ bảy, khi điều hành doanh nghiệp phải có tư duy về “địa bàn” và “phân chia lợi ích”. Thứ tám, phải nhạy bén với số liệu, biết tính toán chi phí và quản lý tài chính một cách chặt chẽ. Thứ chín, nâng cao năng lực lãnh đạo, trở thành một nhà điều hành hiệu quả, có tư duy sâu sắc và sức ảnh hưởng mạnh mẽ. Thứ mười, học cách nhận diện rủi ro và xử lý rủi ro.
Mười sáu điều lẽ thường: Bốn chủ nghĩa cốt lõi của doanh nghiệp gồm: chủ nghĩa thực tiễn, chủ nghĩa chuyên môn, chủ nghĩa dài hạn và chủ nghĩa nhân bản; bốn hạt nhân cốt lõi gồm: hoạt động kinh doanh cốt lõi, năng lực chuyên môn cốt lõi, thị trường cốt lõi và khách hàng cốt lõi; bốn đội ngũ gồm: đội ngũ cán bộ mang tinh thần doanh nhân, đội ngũ kỹ thuật mang tinh thần nhà khoa học, đội ngũ marketing mang “tinh thần tứ nghìn” và đội ngũ nhân viên mang tinh thần thợ thủ công; cùng với việc phòng ngừa bốn loại rủi ro cốt lõi, đó là rủi ro chu kỳ, rủi ro trong ra quyết định, rủi ro về dòng vốn và rủi ro bệnh của doanh nghiệp lớn.
● “Ba bốn” trong việc lựa chọn nghiệp vụ: Bốn câu hỏi: thứ nhất, bản thân doanh nghiệp có lợi thế trong ngành hay không; thứ hai, thị trường có còn dư địa phát triển hay không; thứ ba, mô hình kinh doanh có khả năng nhân rộng hay không; thứ tư, có thể kết nối với thị trường vốn hay không. Bốn điều không làm: thứ nhất, không làm những mảng kinh doanh đang dư thừa công suất; thứ hai, không làm những mảng kinh doanh không sinh lời; thứ ba, không làm những mảng kinh doanh mà mình không am hiểu; thứ tư, không làm những mảng kinh doanh tiềm ẩn rủi ro pháp lý. Bốn điều cần làm: thứ nhất, đánh giá rủi ro; thứ hai, phối hợp chuyên môn một cách chặt chẽ; thứ ba, tái cấu trúc đội ngũ; thứ tư, kiên trì bám trụ.
● Quản lý ba tinh : Tổ chức tinh gọn, quản lý tinh vi, kinh doanh tinh hiệu – ba “tinh” và mười hai “hóa”, bốn mươi tám phương pháp.
● Hiệu ứng bánh đà năm ưu : Ưu kỹ, ưu chất lượng, ưu dịch vụ, ưu giá, ưu lợi.
● Văn hóa “Ba rộng, ba lực” : Đối đãi với mọi người một cách rộng lượng, xử sự một cách khoan dung, môi trường làm việc thoải mái, từ đó tạo nên sức hút nội tâm, sự thân thiện và khả năng gắn kết.
● “Sáu có” của công ty niêm yết tốt : Đầu tư có lợi nhuận, sản phẩm có thị trường, doanh nghiệp có lợi nhuận, người lao động có thu nhập, chính phủ có thuế, môi trường được cải thiện.
● Doanh nghiệp Ba đặc điểm chính của tinh thần doanh nhân : Đổi mới, kiên định, trách nhiệm.
● Yêu cầu về phẩm chất “bốn tinh, năm có” đối với cán bộ và nhân viên: “Tứ tinh” tức là: hết lòng làm người, hết lòng làm việc, hết lòng sử dụng quyền lực và hết lòng kết giao bạn bè; “Ngũ hữu” tức là: có năng lực học tập, có ý thức thị trường, có tinh thần tận tụy trong công việc, có trình độ chuyên môn và có tầm cao về tư tưởng.
● Sáu đặc trưng của “bệnh doanh nghiệp lớn” : Cơ cấu cồng kềnh, nhân sự dư thừa, hiệu quả thấp, tinh thần làm việc suy sụp, đầu tư hỗn loạn, quản lý mất kiểm soát.
Những quan điểm “số hóa” này thể hiện năng lực khái quát hóa xuất sắc của thầy Tống, vừa logic chặt chẽ lại dễ hiểu, từ đó giúp người đọc dễ dàng nắm bắt và ghi nhớ hơn.

Khi đọc cuốn sách này, tôi vô cùng cảm phục trước cấu trúc đơn giản mà mạch lạc, các quan điểm sáng suốt và tư duy sâu sắc của tác giả. Thầy Tống Chí Bình không hề dùng những đoạn văn dài dòng để dàn trải lý thuyết; thay vào đó, mỗi nhiệm vụ đều được ông gắn kết với kinh nghiệm thực tiễn phong phú của bản thân cùng với những quan sát sâu sắc qua hàng loạt hoạt động thực tiễn tại các doanh nghiệp, từ đó đưa ra những khuyến nghị vừa thiết thực, gần gũi với thực tế lại vừa mang tính khả thi cao. Đặc biệt, trong cuốn sách có rất nhiều ý tưởng, quan điểm và triết lý, vốn hoàn toàn trùng khớp với nhiều suy ngẫm của tôi sau hơn 30 năm làm công tác quản trị và điều hành. Những nhận định và cách tiếp cận này đã củng cố thêm niềm tin của tôi trong việc lãnh đạo Công ty Anli Phát triển mạnh mẽ hơn nữa, nỗ lực hết mình và đạt được những thành tựu xuất sắc mới. Dưới đây là một số suy ngẫm và cảm nhận của tôi trong quá trình đọc, xin được cùng mọi người thảo luận và chia sẻ.
Lựa chọn đúng
Giáo sư Tống coi “lựa chọn đúng đắn” là nhiệm vụ hàng đầu của một nhà điều hành hiệu quả, đồng thời đặt “lựa chọn chiến lược” ở vị trí ưu tiên số một. Về tầm quan trọng của chiến lược và tư duy chiến lược, Giáo sư Tống có những nhận định sâu sắc: “Chiến lược là việc nghiên cứu các vấn đề mang tính định hướng và toàn cục. Người lãnh đạo phải biết suy nghĩ về những vấn đề dài hạn, những vấn đề mang tính tổng thể, phải biết nhìn xa hơn người khác một bước.” Ông cho rằng, chiến lược chính là việc nghiên cứu xem doanh nghiệp nên làm gì, làm thế nào để thu hút nguồn lực và làm thế nào để giành được lợi thế cạnh tranh; trong doanh nghiệp, chiến lược là việc quan trọng hàng đầu, và muốn điều hành một doanh nghiệp thì nhất định phải có một chiến lược rõ ràng.
Trong quá trình chủ trì công tác quản trị và điều hành doanh nghiệp, tôi cũng từng đối mặt với sự mơ hồ, bối rối khi phải đưa ra các lựa chọn chiến lược. Vào giữa và cuối thập niên 1990, Công ty Amway đã triển khai chiến lược đa ngành, nhận quản lý và đầu tư vào hơn mười doanh nghiệp. Hầu hết các doanh nghiệp này đều thiếu công nghệ, thiếu sản phẩm, thiếu khách hàng, thiếu vốn, thiếu nhân tài và thiếu kinh nghiệm quản lý; tình trạng “suy dinh dưỡng” nghiêm trọng, với mô hình “lớn mà toàn diện, nhỏ mà phân tán”, hoạt động kinh doanh thiếu trật tự, nguồn lực bị phân tán mạnh, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển. Tôi từng nói đùa: “Cứ gọi là ‘tập đoàn’ thì lại loay hoay, cuống cuồng.” Trong bối cảnh thị trường tăng trưởng cao, cơ hội dồi dào, công ty lại phải đối mặt với những khó khăn nội tại lẫn ngoại lai, đứng trước bờ vực phá sản.
Năm 1999, tôi được giao trọng trách trong lúc nguy nan, phụ trách công tác điều hành và quản lý thường nhật của công ty; khi đó, muôn vàn mâu thuẫn cùng nhiều luồng ý kiến đan xen, chồng chéo, dẫn đến sự bất đồng về chiến lược phát triển của công ty. Trước vô vàn trở ngại, tôi kiên định cho rằng mâu thuẫn chủ yếu nhất của công ty chính là định vị chưa rõ ràng và ngành kinh doanh cốt lõi chưa nổi bật; do đó, việc xây dựng một chiến lược phát triển rõ ràng là vấn đề cấp bách hàng đầu mà công ty cần phải giải quyết. Năm 2002, tôi đảm nhiệm chức Tổng giám đốc công ty, sau đó tiếp tục giữ chức Chủ tịch Hội đồng Quản trị. Đã đề ra chiến lược phát triển “bốn hóa” gồm chuyên nghiệp hóa, đặc sắc hóa, thương hiệu hóa và quy mô hóa; tập trung sức mạnh, tập trung nguồn lực, giữ tâm trí không phân tán, chuyên tâm vào “mảnh đất riêng” của mình; hơn 30 năm qua, chiến lược phát triển này vẫn được kiên trì theo đuổi mà không hề thay đổi.
Giáo sư Tống cho biết, chiến lược chính là sự lựa chọn và biết từ bỏ; việc một doanh nghiệp có thể phát triển tốt hay không thường không phụ thuộc vào việc họ làm thế nào, mà phụ thuộc vào việc họ làm gì. Những sai lầm về mặt chiến thuật thường không đến mức gây chết người, trong khi những sai lầm về mặt chiến lược lại là vết thương chí mạng, thường không còn cơ hội để sửa chữa. Chiến lược là vấn đề quan trọng hàng đầu, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của doanh nghiệp và quyết định tương lai phát triển của nó. Thất bại chiến lược là thất bại lớn, thắng lợi chiến lược là thắng lợi lớn.
Tôi hoàn toàn đồng tình và cảm nhận sâu sắc những quan điểm này. Theo tôi, chiến lược chính là giải pháp cho câu hỏi “doanh nghiệp nên làm gì” và “không nên làm gì”; nó không chỉ định hướng con đường phát triển của doanh nghiệp, mà còn quyết định xu thế lớn và thành bại của doanh nghiệp. Nếu chiến lược thất bại, doanh nghiệp chắc chắn sẽ thất bại; nếu chiến lược thành công, doanh nghiệp có thể giành được thắng lợi. Đôi khi, sự lựa chọn còn quan trọng hơn nỗ lực: khi định hướng đúng, hiệu quả đạt được sẽ gấp đôi với cùng một mức đầu tư; ngược lại, nếu định hướng sai, mọi nỗ lực sẽ trở nên vô ích hoặc thậm chí phản tác dụng.
Các nhà quản lý doanh nghiệp phải học cách trước hết suy nghĩ kỹ về việc nên làm gì và không nên làm gì, phân tích những điểm mạnh và điểm yếu của chính mình, đồng thời đánh giá các cơ hội và thách thức đang đối mặt; đồng thời cần cảnh giác trước các “bẫy chiến lược” như thiếu chiến lược, chiến lược bảo thủ, chiến lược quá mạo hiểm hoặc chiến lược thay đổi liên tục—những tình trạng này đều có thể gây ra những tổn thất mang tính hủy diệt cho doanh nghiệp. Vì vậy, Trong hoạt động kinh doanh, tôi luôn tâm niệm: đã làm thì phải đạt hạng nhất hoặc hạng nhì, tuyệt đối không chấp nhận làm thứ “không ra sao, cũng chẳng giống ai”.
Đổi mới hiệu quả
Đổi mới là một nhiệm vụ quan trọng mà các nhà điều hành nhất định phải làm rõ. Nhà điều hành hiệu quả phải là một người đổi mới. Trong cuốn sách, thầy Tống đã đề cập đến việc các nhà quản trị hiệu quả cần tuân thủ một số nguyên tắc và phương pháp trong quá trình đổi mới, bao gồm: đổi mới phải mang lại hiệu quả; đổi mới phải có mục tiêu rõ ràng; đổi mới phải được tổ chức một cách bài bản; đổi mới phải dựa trên nền tảng và được quản lý chặt chẽ; đổi mới phải biết nắm bắt cơ hội; đồng thời cần hết sức tránh và phòng ngừa rủi ro. Ngoài ra, tác giả cũng tổng kết năm mô hình đổi mới hiệu quả, đó là: đổi mới tự chủ, đổi mới tích hợp, đổi mới bền vững, đổi mới mang tính đột phá và đổi mới mô hình kinh doanh.
Cuốn sách cũng đề cập đến mối quan hệ giữa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo với các tổ chức như các trường đại học và doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh rằng việc bồi dưỡng văn hóa đổi mới đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với quá trình đổi mới. Dù là đổi mới ở cấp độ vĩ mô – quốc gia – hay ở cấp độ vi mô – doanh nghiệp – thì đều không thể tách rời một nền văn hóa năng động, cởi mở và bao dung.
Những nhận định này khiến tôi cảm thấy quen thuộc và gần gũi. Trong quá khứ, Amway đã từng đi sai đường trong đổi mới sáng tạo và gặp phải một số vấn đề trong phát triển sản phẩm cũng như vận hành kinh doanh: thứ nhất là thiếu các quan niệm phát triển khoa học, đúng đắn; thiếu kế hoạch phát triển sản phẩm mang tính tầm nhìn và hiệu quả, thường rơi vào tình trạng “bước chân lên vỏ dưa hấu, trượt đến đâu thì hay đến đó” hoặc “nhặt được củ cải thì coi như có rau”; thứ hai là một số cá nhân dựa vào sở thích cá nhân và phán đoán chủ quan để tiến hành phát triển sản phẩm, tự mình làm việc trong phòng kín, tách rời khỏi thị trường và khách hàng; thứ ba là chạy theo xu hướng đổi mới một cách mù quáng, cố gắng khác biệt hóa bằng mọi giá, chỉ chăm chăm theo đuổi công nghệ cao, độ khó lớn và chất lượng vượt trội, say mê theo đuổi cái gọi là “cao – tinh – chuẩn – đỉnh”, mà thiếu đi sự tổ chức phát triển trên góc độ lợi ích đầu tư; thứ tư là một bộ phận cán bộ nghiên cứu và phát triển kỹ thuật còn thiếu ý thức thị trường, coi trọng chức năng mà xem nhẹ tính kinh tế–hiệu quả, chú trọng kỹ thuật mà xem nhẹ quản lý, thiếu ý thức thương mại hóa sản phẩm, thiếu phân tích và quản lý chi phí, hoặc thiếu ý thức về chất lượng.
Cốt lõi của đổi mới doanh nghiệp chính là đổi mới công nghệ; theo tôi, hoạt động phát triển sản phẩm đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, củng cố lợi thế cạnh tranh, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả kinh tế. Công ty kiên quyết phản đối việc đa dạng hóa ngành nghề, song lại chủ trương đa dạng hóa thị trường, đa dạng hóa quy trình sản xuất và đa dạng hóa chủng loại sản phẩm; đồng thời áp dụng chiến lược phát triển sản phẩm lấy thị trường làm định hướng và lấy khách hàng làm trung tâm, nhằm không ngừng nâng cao tính thực tiễn và hiệu quả của sản phẩm.
Đổi mới trong doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc đổi mới sản phẩm, quy trình công nghệ và kỹ thuật, mà còn bao gồm cả đổi mới về nhận thức, tổ chức, quy trình, quản lý, marketing, cơ chế… Đó là sự đổi mới liên tục, đổi mới tổng hợp và đổi mới mang tính hệ thống. Vì vậy, tôi đề xuất rằng hoạt động phát triển và kinh doanh của Amway cần kiên trì theo đuổi triết lý “bốn thế hệ”: “sản xuất một thế hệ, phát triển một thế hệ, dự trữ một thế hệ, và lên ý tưởng một thế hệ”. Nói một cách dễ hiểu, tức là “trong miệng ăn một, trong tay cầm một, trong mắt nhìn một, trong đầu nghĩ một”.
Đề xuất của thầy Tống “Doanh nghiệp không được hành động một cách bốc đồng hay a dua theo xu hướng; thay vào đó, cần có định hướng rõ ràng, ý thức về rủi ro, tập trung vào những mục tiêu cụ thể và chỉ hành động sau khi đã hoạch định kỹ lưỡng.” “Doanh nghiệp không đổi mới chỉ vì mục đích đổi mới, mà phải đổi mới để giải quyết các vấn đề của khách hàng và tạo ra giá trị cho họ—đây chính là triết lý cốt lõi của đổi mới.” Những quan điểm thú vị này, tôi vô cùng đồng tình và càng khiến tôi cảm thấy đồng điệu.
Trở về lẽ thường
Đạo lý thường thấy trong kinh doanh, tức là các nguyên tắc và nguyên lý cơ bản của hoạt động doanh nghiệp, không hề thay đổi dù có vô số yếu tố bất định; đó chính là logic nền tảng.
“Làm doanh nghiệp phải tôn trọng lẽ thường,” tôi đã thấy thầy Tống phát biểu những lời tương tự ở nhiều nơi. Trong chương cuối của cuốn sách này, thầy Tống một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của lẽ thường và đạo lý thông thường, đồng thời đúc kết 16 nguyên tắc cơ bản trong kinh doanh.
Tôi đã nhiều lần nhấn mạnh tại các cuộc họp của công ty rằng, bất kể bối cảnh vĩ mô có thay đổi ra sao, chúng ta vẫn phải nỗ lực dùng sự chắc chắn trong quản trị nội bộ và tiến bộ để đối mặt với những yếu tố bất định của môi trường bên ngoài. Điều này hoàn toàn phù hợp với quan điểm mà thầy Tống đề xướng: “Trong một thời đại đầy rẫy bất định như ngày nay, điều chắc chắn nhất vẫn là chính nội tâm của chúng ta và những nguyên tắc cơ bản trong quản trị.”
Tôi cho rằng, Thực tế, chuyên nghiệp và dài hạn chính là tinh hoa của 16 nguyên tắc thường thức này, đồng thời cũng là những chuẩn mực cơ bản nhất mà tôi tuân thủ trong quá trình điều hành và quản lý doanh nghiệp.
Thực tế, nghĩa là vững vàng, thiết thực và hành động thực chất; mọi việc phải xuất phát từ thực tiễn, đồng thời xây dựng một tác phong trung thành với chức trách, tỉ mỉ, nghiêm cẩn, cầu thị và trọng thực. Khi làm doanh nghiệp, cần phải tiến hành một cách chắc chắn, từng bước một để khám phá, dần dần tìm ra các quy luật; không thể dựa vào những lời nói suông, lý thuyết suông. Nói suông thì vô ích; điều cốt lõi nhất là doanh nghiệp phải sản xuất ra những sản phẩm tốt, cung cấp dịch vụ chất lượng cao, và cuối cùng đạt được hiệu quả kinh tế thuận lợi.
Đối với doanh nghiệp, chuyên môn chính là tập trung vào lĩnh vực cốt lõi, làm cho những mảng kinh doanh mà mình giỏi trở nên chuyên sâu, tinh tế, vững chắc và triệt để, biến chúng thành lợi thế cạnh tranh; đồng thời không ngừng khai thác tiềm năng trong các mảng kinh doanh cốt lõi, các năng lực chuyên môn cốt lõi, các thị trường cốt lõi và các khách hàng cốt lõi. Cần phải toàn tâm toàn ý làm tốt công việc chủ chốt, đồng thời chú trọng phát triển các phân khúc thị trường cụ thể, tránh mở rộng một cách mù quáng. Đối với mỗi cá nhân, đó là phải gắn bó với một ngành nghề, yêu thích và tận tụy với nghề ấy, kiên trì, bền bỉ, từng bước hoàn thiện đến mức tối ưu một công việc hoặc một nhiệm vụ cụ thể. Giống như người nông dân chăm bón ruộng đất: phải canh tác tỉ mỉ, tưới tiêu, bón phân, nhổ cỏ, diệt sâu bọ, chăm sóc chu đáo thì mới có thể đạt được kết quả “xuân sinh, hạ trưởng, thu hoạch, đông trữ”.
Về lâu dài, đối với những mục tiêu đã xác định và những việc đã chọn lựa một cách đúng đắn, cần giữ vững ý chí kiên định và bản lĩnh vững vàng; phải “cố bám lấy ngọn núi xanh mà không buông”, kiên trì bền bỉ, nhất quán từ đầu đến cuối. Khi làm doanh nghiệp, cần kiên trì theo đuổi lâu dài, coi đó như một sự nghiệp cả đời, không được lơ là, càng không được trốn tránh. Khi gặp khó khăn, vừa không được bi quan, chán nản, cũng không được lạc quan một cách mù quáng.
Thầy Tống đã dùng ngôn ngữ giản dị, bình dị để diễn giải những nguyên lý cơ bản trong quản trị doanh nghiệp một cách rõ ràng, mạch lạc; lời lẽ mộc mạc nhưng đầy sức nặng, giúp chúng tôi vừa đọc vừa cảm thấy thư thái, vui vẻ, đồng thời được truyền cảm hứng sâu sắc và thu hoạch được vô số kiến thức quý báu.
Hiện nay, bối cảnh vĩ mô đang diễn biến phức tạp và khó lường; các doanh nghiệp đang đối mặt với một cuộc biến động lớn chưa từng thấy trong suốt một thế kỷ, với mức độ bất định và thách thức ngày càng gia tăng. Cuốn sách của thầy Tống Chí Bình tựa như ngọn hải đăng giữa biển cả; tin rằng nó đã vạch ra phương hướng cho Công ty Cổ phần Amway cùng vô số doanh nghiệp tư nhân trên thương trường, đồng thời trở thành bảo bối bí kíp quản trị giúp các doanh nghiệp trưởng thành và phát triển. , đã cung cấp cho đông đảo các nhà điều hành một lộ trình rõ ràng dẫn tới thành công, cùng với nguồn tri thức và động lực không ngừng. Dù là những người đang vận hành doanh nghiệp hay những độc giả có hoài bão theo đuổi con đường kinh doanh, cuốn sách này đều sẽ mang lại những gợi mở sâu sắc và sự trợ giúp thiết thực. Tôi mạnh mẽ khuyến nghị mọi người hãy đọc cuốn sách này; tin rằng nó sẽ giúp chúng ta vững bước, tiến xa trên con đường phát triển và quản trị doanh nghiệp, không ngừng trưởng thành, lớn mạnh và vươn tới thành công.
皖公网安备34012302000449号